Drs. R. (Renate) van Keulen

Promovendus/a Dudoc-Alfa Nederlands
Tilburg University


Titel promotieonderzoek:

Een nieuwe kans voor het historisch literatuuronderwijs.

Korte beschrijving:

Een nieuwe kans voor het historisch literatuuronderwijs

Hoewel historisch literatuuronderwijs waardevol wordt geacht voor de sociaal-emotionele ontwikkeling en geletterdheid van leerlingen, kan niet worden ontkend dat het gepaard gaat met afnemend leesplezier en een geringe leerlingmotivatie. Bax en Mantingh (2013) erkennen dit probleem en stellen een didactische benadering voor die probeert rekening te houden met een aantal dilemma’s en in theorie leidt tot meer motivatie en hogere leeropbrengsten. Een middel om de benadering van Bax en Mantingh vorm te geven is gamification, een bewezen motiverende methode die steeds meer succes kent binnen de onderwijspraktijk en goede handvatten biedt om tot vernieuwende en effectieve didactische principes voor historisch literatuuronderwijs te komen.

In dit promotieonderzoek wordt onderzocht of een nieuwe didactiek voor historisch literatuuronderwijs gebaseerd op gamification een gunstig effect heeft op de leeropbrengsten van vwo-leerlingen. Het gaat dan om leeropbrengsten gericht op sociaal-emotionele effecten en geletterdheid. Een specifiekere uitwerking van deze leeropbrengsten is opgenomen in de beginselverklaring van het docentontwikkelteam ‘Literatuurgeschiedenis van de twintigste eeuw’, waarin drie onderdelen worden onderscheiden: empathisch en kritisch vermogen, literair tekstbegrip en inzicht in de eigen wereld. Deze onderdelen vormen een leidraad tijdens het onderzoek.

Om de hoofdvraag te beantwoorden is het in de eerste plaats nodig om op grond van theoretische inzichten lesmateriaal te ontwikkelen en de implementatie van dat lesmateriaal in de lespraktijk te onderzoeken. Dit vindt plaats tijdens het ontwerponderzoek dat gericht is op het ontwikkelen, toepassen, verbeteren en implementeren van het nieuwe didactische concept. Na het ontwerponderzoek volgt een vergelijkend onderzoek, gericht op het meten van de leeropbrengsten. Een experimentele groep volgt de ontworpen didactiek gebaseerd op gamification, terwijl de controlegroep (van vergelijkbare samenstelling) een meer gangbare didactiek voor historisch literatuuronderwijs volgt, waarbij leerlingen gezamenlijk het werk lezen en de historische achtergrond krijgen aangeboden van de docent.

Opleiding en achtergrond

Tekst en Communicatie, faculteit der Letteren, Tilburg University

Premaster Cultuurgeschiedenis, Tilburg School of Humanities, Tilburg University

Postmaster Eerstegraads docent Nederlands, Tilburg School of Humanities, Tilburg University

Werkkring

Van Maerlantlyceum te Eindhoven