Dr. H.S. (Hilde) Kooiker-den Boer
Gepromoveerde NWO
Universiteit Utrecht, University of Applied Sciences, Vlissingen
Betrokkenheid Vakdidactiek GW
Hilde Kooiker was een van de NWO-laureaten van de lichting 2017/2018.
Nederlands
Publicaties
- Kooiker-den Boer, H.S., Sanders, T.J.M. & Evers-Vermeul, J. (2019). Tekststructuur in de Kennisbasis Nederlandse taal. Orthopedagogiek: Onderzoek en Praktijk, 58 (11-12), (pp. 291-309).- Download
- Hoeven, J. van der, Kooiker-den Boer, H., Bergh, H. van den, & Evers-Vermeul, J. (2022). Combinatie van lees- en schrijfonderwijs loont. In T. Houtveen & R. van Steensel (Eds.), De zeven pijlers van effectief onderwijs in begrijpend lezen (pp. 129-146). Stichting Lezen Reeks 35. - Download
- Kooiker-den Boer, H. S., Sanders, T. J. M. & Evers-Vermeul, J. (2023). Teaching text structure in science education: What opportunities do textbooks offer? Dutch Journal of Applied Linguistics, 12, 1-38. https://doi.org/10.51751/dujal11325 - Download
- Kooiker-den Boer, H. S., Sanders, T. J. M., & Evers-Vermeul, J. (2024). Integrating Text Structure Instruction in Science Education: A Design-Based Study. Journal of Science Teacher Education, 1–24. - Download
- Kooiker-den Boer, H. S., Bogaerds-Hazenberg, S. T. M., Sanders, T. J. M., & Evers-Vermeul, J. (2024). Vakdidactische kennisclips over tekststructuur: een verkennende studie binnen de pabo. Pedagogische Studiën, 101(4): 429-461
- Kooiker-den Boer, H. S., (2024). Door lezen de wereld ontdekken. Natuur en Techniek als functionele context voor tekststructuuronderwijs (proefschrift).- Download
- Kooiker-den Boer, H. S., Sanders, T. J. M., & Evers-Vermeul, J. (2025). Lezen en schrijven in Natuur- en Techniekonderwijs: Tekststructuur als brug tussen tekstbegrip en vakkennis. Tijdschrift voor Taalbeheersing, 47(1), 2-34- Download
Opleiding en achtergrond
Hilde werkt als senior onderzoeker en coördinator bij het Lectoraat Excellence and Innovation in Education van HZ University of Applied Sciences. Zij is projectleider van de Werkplaats Onderwijs Onderzoek Lezen in alle vakken, een netwerk waarin onderzoekers en onderwijsprofessionals uit het basisonderwijs, voortgezet onderwijs, mbo, hbo en ook de regionale bibliotheken onderzoek doen naar de versterking van leesvaardigheid in een vakoverstijgende aanpak. Dit project is mogelijk dankzij de NKO-subsidie ‘Samenwerken aan onderwijskwaliteit in de regio’ en is gestart in september 2025. Daarnaast is ze betrokken bij een breed scala aan praktijkgerichte onderzoeksprojecten in de doorgaande lijn van het onderwijs: van voorschool tot en met hoger onderwijs.
Dankzij een promotiebeurs voor leraren van NWO kon Hilde in 2018 starten met haar promotieonderzoek. Ze deed dit als buitenpromovenda aan de Universiteit Utrecht onder begeleiding van Ted Sanders en Jacqueline Evers-Vermeul. Hilde onderzocht wat er nodig is om binnen de basisschool meer aandacht te krijgen voor de structuur van informatieve teksten. Ze deed dit vanuit een vakoverstijgende insteek door lees- en schrijfonderwijs te verbinden met ‘hands-on’ activiteiten binnen natuur- en techniekonderwijs. Daarnaast verkende ze de mogelijkheden die teksten in lesmethodes voor natuur & techniek bieden voor tekststructuuronderwijs en onderzocht ze welke kennis studenten tijdens de lerarenopleiding zouden moeten opdoen over tekststructuur en tekstbegrip.
Hilde begon haar loopbaan als leraar. Ze volgde de opleiding tot leerkracht basisonderwijs aan de Hogeschool Zeeland. Aansluitend aan de pabo studeerde Hilde Nederlandse taal en cultuur aan de Universiteit Utrecht waar ze in 2003 cum laude slaagde in de afstudeerrichting communicatiekunde. In haar afstudeerproject, dat aansloot bij het promotieonderzoek van Jentine Land, deed ze onderzoek naar het begrip en de waardering van studieboekteksten in het vmbo.
Vanaf 2002 was Hilde werkzaam als leerkracht in het basisonderwijs in verschillende groepen en ook enkele jaren als intern begeleider. In september 2012 maakte ze de overstap naar het hoger onderwijs en werd ze docent Nederlands aan de pabo van HZ University of Applied Sciences in Vlissingen. Naast het geven van lessen Nederlands voerde ze hier een breed palet aan taken uit, zoals stage- en afstudeerbegeleiding, het lidmaatschap van de examencommissie en curriculumontwerp.
Werkkring
https://hz.nl/onderzoek/kenniscentra-lectoraten/excellence-and-innovation-in-education
Promotieonderzoek
Door lezen de wereld ontdekken: Natuur & Techniek als functionele context voor tekststructuuronderwijs
Vakken als geschiedenis, aardrijkskunde en natuur & techniek doen een beroep op de leesvaardigheid van leerlingen in de bovenbouw van het basisonderwijs. Tegelijkertijd bieden deze vakken ook een functionele en motiverende context om te werken aan diep tekstbegrip. In deze zaakvakken staan vaak informatieve teksten centraal, die voor veel leerlingen lastiger zijn dan bijvoorbeeld verhalende teksten. Om grip te krijgen op dergelijke teksten zijn woordenschat en achtergrondkennis van belang. Ook helpt het als leerlingen doorzien hoe teksten zijn opgebouwd en verbanden herkennen zoals oorzaak-gevolg, chronologie of probleem-oplossing. Het gaat dan om de structuur van de tekst. Het Nederlandse basisonderwijs besteedt momenteel echter nog niet zoveel aandacht aan tekststructuur.
In dit project is via ontwerpgericht onderzoek en een effectstudie onder leerlingen in groep 6 onderzocht op welke manier tekststructuuronderwijs zinvol geïntegreerd kan worden met natuur- en techniekonderwijs. Deze combinatie biedt kansen voor functionele lees- en schrijftaken, en de verwachting is bovendien dat expliciet aandacht besteden aan tekstverbanden kan bijdragen aan beter begrip van de vakinhoud. Daarnaast is geanalyseerd welke mogelijkheden bestaande lesmethodes voor natuur & techniek bieden voor tekststructuuronderwijs, in hoeverre pabo-studenten tijdens hun opleiding voldoende kennis opdoen over tekststructuur en hoe deze kennis versterkt kan worden.
18/10/2024
Universiteit Utrecht